Kuni keça Misrning yetakçi naşrlaridan biri “Savtul-Azhar” (Al-Azhar ovozi) gazetasi “Yangi Özbekistonda diniy-maʼrifiy sohada amalga oşirilayotgan islohotlarning muvaffaqiyatli formulasi” nomli maqolani eʼlon qildi.
Maqolada Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori örinbosari Ş.Islomovning ulamolar yurti bölmiş Özbekistonda Prezident taşabbuslari bilan diniy-maʼrifiy soha faoliyatini tubdan takomillaştiriş böyiça amalga oşirilayotgan islohotlarga bağişlangan fikrlari batafsil yoritilgan.
Jumladan, unda Yangi Özbekistonda ijtimoiy-maʼnaviy muhitni soğlomlaştiriş hamda diniy vaziyat barqarorligini taʼminlaş borasida erişilayotgan muvaffaqiyatning asosiy omillari haqida söz boradi. “Özbekiston Respublikasida fuqarolarning vijdon erkinligini taʼminlaş va diniy sohadagi davlat siyosati konsepsiyasini tasdiqlaş töğrisida”gi konsepsiyaning qabul qilingani uşbu sohadagi islohotlarning yangi sifat bosqiçini boşlab bergani körsatib ötilgan.
Özbekiston Prezidentining diniy sohada qabul qilinadigan har qanday normativ-huquqiy hujjatni şoşma-şoşarlikka berilmasdan, özbek xalqining manfaatlaridan kelib çiqib qabul qiliş böyiça taşabbuslariga yuqori baho berilgan.
Muallifning fikriça, diniy sohada barqaror siyosatning tayyor modelini çetdan import qilib bölmaydi. Albatta, bu borada xalqaro tajriba muhim ahamiyatga ega. Lekin har qanday tajriba milliy-diniy qadriyatlarni hurmat qiladigan, Özbekistonning köp millatli va köp konfessiyali şaroitini hisobga oladigan, eng asosiysi, milliy manfaatlarga mos bölişi öta muhim.
Taʼkidlaş lozimki, Özbekiston Preziden&şy;ti xalqaro maydonda islomning ezgulik, ilm-maʼrifat va bağrikenglikka asoslangan taʼlimotini oçib beriş, ekstremizm, terrorizm va islomofobiyaga qarşi kuraşişga qaratilgan global ğoya va taşabbuslarni ilgari surmoqda. Jumladan, 2016-yilning 18-oktabrida Toşkentda Islom hamkorlik taşkiloti Taşqi işlar vazirlari kengaşi 43-sessiyasi yiğilişida Özbekiston Prezidenti tomonidan Samarqandda Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazini taşkil etiş taklifi bildirildi.
2017-yilda Birlaşgan Millatlar Taşki&şy;loti Boş Assambleyasining 72-sessiyasida iştirok etib, davlatimiz rahbari xalqaro maydonda islom diniga nisbatan kuzatilayotgan bir yoqlama salbiy munosabatga “Biz muqaddas dinimizni zöravonlik va qon tökiş bilan bir qatorga qöyadiganlarni qatʼiy qoralaymiz va ular bilan heç qaçon murosa qila olmaymiz. Islom dini bizni ezgulik va tinçlikka, asl insoniy fazilatlarni asrab-avaylaşga daʼvat etadi”, deya özining qatʼiy pozitsiyasini ifoda etdi.
Birlaşgan Millatlar Taşkilotida Özbekiston Prezidenti jahon hamjamiyatiga Özbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazini taşkil etiş loyihasi haqida sözladi. Darhaqiqat, Islom sivilizatsiyasi markazi öz ğoyasi va ahamiyatiga köra betakror loyiha bölib, islom dinining ilmiy-maʼnaviy boyligi, bunyodkorlik salohiyatini namoyiş etişga qaratilgan.
Bugungi murakkab va tahlikali davrda zamonaviy tahdidlarga qarşi tura oladigan, çuqur bilim va keng dunyoqaraşga ega mutaxassislarni tayyorlaş vazifasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Ana şu maqsadda Özbekistonda diniy taʼlim muassasalari faoliyatini tubdan takomillaştirişga eʼtibor qaratilmoqda. 2025-yilda Özbekiston xalqaro islomşunoslik akademiyasi qayta taʼsis etildi, Diniy-maʼrifiy sohada malaka oşiriş va qayta tayyorlaş instituti taşkil etildi, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi Vazirlar Mahkamasi böysunuviga ötkazildi. Buyuk ajdodimiz Bahouddin Naqşband va naqşbandiylik tariqati allomalarining yuksak insonparvarlik ğoyalarini ilmiy asosda örganiş maqsadida Bahouddin Naqşband ilmiy-tadqiqot markazi iş boşladi. Maqolada bunday bunyodkorlik va maʼrifiy özgarişlardan közlangan asosiy maqsad buyuk ötmişni hozirgi kun bilan boğlaş orqali xalqimizning maʼnaviy salohiyatini oşiriş, yoşlarni zamonaviy fikrlaydigan, buyuk ajdodlariga har jihatdan munosib avlod etib tarbiyalaş ekani qayd etilgan.
Şuningdek, maqolada 2025-yil 29-30-aprel kunlari Özbekiston Prezidenti taşabbusi bilan qadimiy Samarqand şahrida moturidiylik aqidaviy maktabi asosçisi Imom Moturidiyning ilmiy merosini örganişga bağişlab ötkazilgan xalqaro konferensiya dunyo ulamolari eʼtirofiga sazovor bölgani taʼkidlangan. “Moturidiylik &mdaş; bağrikenglik, mötadillik va maʼrifat taʼlimoti” mavzusidagi uşbu xalqaro konferensiyada dunyoning 26 mamlakatidan 70 dan ziyod ulamo, xalqaro islom taşkilotlari rahbarlari, moturidiyşunos olimlar qatnaşdi. Anjumanda Misr vaqf işlari vaziri Şayx Usoma Azhariy, Misr diyori muftiysi Şayx Nazir Ayyad va “Al-Azhar” nufuzli ulamolar hayʼati aʼzosi Şayx Ali Jumaning iştirok etgani konferensiya nufuzini yanada kötarişga xizmat qildi.
Xulosaviy fikr sifatida maqolada diniy-maʼrifiy sohada amalga oşirilayotgan islohotlar Özbekiston fuqarolarining vijdon erkinligi huquqini taʼminlaş, yoşlarni yot ğoyalar taʼsiridan himoya qiliş, din asoslarini çuqur tuşunadigan malakali kadrlar tayyorlaşga zamin yaratib, jamiyatda tinçlik-osoyiştalikni taʼminlaş, ijtimoiy-maʼnaviy muhit barqarorligini saqlaşga xizmat qilayotgani qayd etilgan.
ÖzA
Manba: “Yangi Özbekiston” gazetasi 2025-yil 23-may, 104-son
